De race om het coronavaccin

Hans van der Loo

Door: Gonnie Petstra

Het boek ‘De race om het corona vaccin’ beschrijft hoe een pandemie het beste en slechtste in mensen naar boven haalt. Wij hadden het voorrecht de auteur – gedragswetenschapper, trainer en inspirator - te spreken en vroegen wij hem: ‘Apothekersassistenten zijn een belangrijke schakel in de farmacie als het gaat om patiëntenzorg. Wat kunnen wij doen om onszelf te overtreffen?’ Laat je inspireren!

De farmacie is van oudsher een sector die zorgvuldig te werk gaat bij het ontwikkelen van nieuwe medicijnen. Door de vele protocollen vertragen processen en duurt het lang, soms decennia, voordat een nieuw medicijn de patiënt bereikt. Natuurlijk gaat dat vaak ook om merkrechten of politieke en financiële belangen.

Hans, wat zorgde ervoor dat je dit boek wilde schrijven? Ik werd getroffen door naar binnen gekeerde sector die ineens in staat was topprestaties te leveren. Het was bijna een Formule 1 race die van onderuit gedreven werd. Toen iedereen nog dacht dat het allemaal wel meeviel met corona, werkten vaccinmakers al maandenlang aan een nieuw vaccin. Daarbij wisten zij het bestaande ontwikkelrecord voor een werkend vaccin met een factor vijf te verpulveren. Het zijn echt de helden van de coronacrisis.

Deze bevlogen wetenschappers gooiden alles overboord, gingen gewoon aan de slag. Niet gestuurd door de directie van een grote farmaceut of vanuit een verplichting, maar echt van onderaf gedreven. Het was niet eens een vraag voor ze of het wel mocht, wie wel of wie niet iets deed. Ze vóelden gewoon dat er iets groots gaande was, dat zij iets konden betekenen en gíngen gewoon.

Het was een beetje hetzelfde als met de maanlanding in de jaren zestig, al was dat vanuit de overheid geregisseerd. John F. Kennedy sprak zijn wens uit in 1961. Iedereen zei: ‘dat gaat nooit lukken’. In 1969 landde Neil Armstrong op de maan.

Grote dromen, grote prestaties dus? Om grote prestaties neer te zetten, is meer nodig dan een droom. Er moet urgentie zijn, noodzaak om iets te willen. Daarnaast een echt plan, een doel waar het voor jou echt over gaat. En als laatste is er samenwerking op alle niveaus nodig. Voor de farmacie zou dit betekenen dat innovatieve kleine bedrijven moeten samenwerken met big farma. Kijk welke procedures en belemmeringen overboord kunnen. Want het blijkt wel dat we het met veel minder regels ook afkunnen.

Maar voldoen de entingen dan nog wel aan de veiligheidseisen die we zouden moeten stellen? De mRNA-vaccins lijken het beste te werken. Dit zijn eigenlijk vaccins tegen kanker die al sinds een aantal jaren worden getest op mensen. Maar de wetenschappelijke experimenten zijn nu anders. In plaats van jarenlang op de effectiviteit te testen, enten we nu in deze pandemie direct op proefpersonen. Het coronavaccin is dus echt een wereldwijd experiment en we maken nu door de coronacrisis bizarre effectiviteitssprongen. Langetermijneffecten van de corona vaccins zijn nog niet bekend, maar er is wél korte termijn gewin. Voor de lange termijn hopen we er op, het zijn in elk geval revolutionaire ontwikkelingen waar ik in geloof. Wat is het grootste inzicht voor dat je voor jezelf uit deze crisis hebt gehaald? Dat er een gigantische rek zit in het menselijk vermogen. Van denken en doen. Als mensen aandacht en een intrinsieke motivatie hebben om iets te willen, ontstaan er echt onmogelijke dingen. De mensheid heeft alleen blijkbaar af en toe eens een schop onder de kont nodig om het ook echt te gaan doen.

Hoe kunnen we onszelf die ‘schop onder de kont’ geven? Het mooie is, in iedereen zit een ding van ‘hier kan ik iets betekenen’. Het gaat allemaal om over hoe je zelf denkt, jouw mindset is het meest belangrijk. Je moet wel wíllen. Natuurlijk kun je niet de wereld veranderen van achter de balie. Maar: wat kun je bedenken waar je wél invloed op hebt? In plaats van alleen het herhalen van een bijsluitertekst, kan je benadering ook een goed verhaal zijn, dat extra advies. Wees wakker, alert! Stel vragen over wat je zou kunnen betekenen. Het gaat om persoonlijk contact, de aandacht om mensen echt te hélpen.

Hans van der Loo studeerde gedragswetenschappen aan de universiteiten van Parijs, Utrecht en Harvard. Hij is leidend expert op het gebied van toekomstvisie, gedragsverandering en cultuurtransformatie. Hij adviseert, traint en coacht mensen om zichzelf te overtreffen.

Voor jouw inspiratie!

‘De race om het coronavaccin’ sleept je mee in de woelige wereld van wetenschap, politieke belangen, commerciële motieven en persoonlijke emoties. Het laat zien waartoe mensen in staat zijn als het gevoel van urgentie groot is en traditionele belemmeringen niet langer gelden. Het vertelt ook hoe arrogantie, tegengestelde belangen en gebrek aan regie het tegenovergestelde veroorzaken.

UA mag een aantal boeken weggeven. Om kans te maken op een van de vijf exemplaren, horen we graag van jou een antwoord op de vraag ‘welke les heb jij geleerd door deze pandemie?’